Max Uhle był niemieckim archeologiem urodzonym 25 marca 1856 roku w Dreźnie. W wieku 13 lat Max Uhle wstąpił do Królewskiej Szkoły Siichsische Fiirsten-und Landesschule w St. Afra koło Miśni. W 1875 roku ukończył tę szkołę i rozpoczął studia na Uniwersytecie w Lipsku. W tym samym roku odbył służbę wojskową.
W 1876 roku studiował przez rok na Uniwersytecie w Getyndze. Jednak w 1877 roku powrócił na Uniwersytet w Lipsku, gdzie pozostał do uzyskania doktoratu z językoznawstwa (1880).
W 1881 roku rozpoczął pracę w Królewskim Muzeum Zoologii, Antropologii i Archeologii w Dreźnie, gdzie pozostał przez siedem lat. W tym czasie skupił się na antropologii.
W czasie pracy Uhle w Muzeum Drezdeńskim opublikowano pierwszą pracę opisową dotyczącą wykopalisk w peruwiańskich Andach. Praca ta, zatytułowana „Nekropolia Ancón w Peru”, miała wpływ na karierę Maxa Uhle.
W 1888 roku Uhle postanowił poświęcić się antropologii andyjskiej. Zrezygnował z pracy w Muzeum Drezdeńskim i przeniósł się do Muzeum dla Ludności w Berlinie.
Transfer do Berlina
Dyrektor muzeum, Adolf Bastian, odwiedził Andy i opublikował trzy tomy opisujące jego doświadczenia. Podobnie Wilhelm Reiss (współautor „Nekropolii Ancon w Peru”) był członkiem tego muzeum. Właśnie dlatego Muzeum Berlińskie było jedną z najatrakcyjniejszych alternatyw dla studenta zainteresowanego Peru.
Uhle pozostał w Muzeum Berlińskim przez cztery lata. W tym czasie brał udział w Międzynarodowym Kongresie Amerykanistów. Na tym kongresie przedstawił książkę i esej. Książka była studium okazów archeologicznych znalezionych w Meksyku, Kolumbii i Peru. Esej był rozprawą doktorską na temat języków czibczańskich.
Opublikował inne książki o dużym znaczeniu, takie jak „Kultur und Industrie südamenikanischer Völker” i „Die Ruinenstätte von Tihuanaco”.
Podróżowanie po Argentynie i Boliwii
W końcu, w 1892 roku, otrzymał możliwość podróży do Ameryki Południowej, aby prowadzić badania terenowe. Podczas swojej pierwszej podróży udał się do Argentyny i Boliwii.
Eksplorował stanowiska archeologiczne w prowincjach Catamarca i La Rioja w Argentynie. W Boliwii badał mumie Quebrada de Talina i Tupiza.
Jednak jego największym zainteresowaniem w tym kraju nie były pozostałości archeologiczne, lecz ludność, która zwróciła jego uwagę ze względu na jej aborygeńskie zwyczaje i język.
Po trzech latach wypraw sponsorowanych przez Muzeum Berlińskie, Adolf Bastian przedstawił prace Uhle'a Uniwersytetowi Pensylwanii (Stany Zjednoczone). W ten sposób w 1895 roku Max Uhle rozpoczął pracę w amerykańskim instytucie.
Praca w Peru
W 1896 roku opuścił Boliwię i rozpoczął pracę w Peru. Uczestniczył tam w wykopaliskach w Ancon i Pachacamac. W 1897 roku udał się do Filadelfii, aby napisać raport z odkryć w Pachacamac.
W Filadelfii poznał Charlotte Dorothee Grosse, która przetłumaczyła raporty Uhle'a z niemieckiego na angielski. W 1899 roku Uniwersytet Pensylwanii przekazał sponsorowanie wypraw Uhle'a Uniwersytetowi Kalifornijskiemu.
W tym samym roku udał się do Peru. Studiował etnografię kilku stanowisk i brał udział w wykopaliskach w Cerro Blanco, Huaca del Sol i Huaca de la Luna. Do jego najważniejszych osiągnięć należało odkrycie cmentarzyska Chimu w Huaca de la Luna.
W 1901 roku powrócił do Stanów Zjednoczonych. W 1903 roku otrzymał tytuł profesora archeologii peruwiańskiej. 10 czerwca tego roku Max Uhle i Charlotte Grosse wzięli ślub.
W listopadzie 1903 roku Uhle wyruszył na trzyletnią wyprawę do Peru (sponsorowaną przez Uniwersytet Kalifornijski). Podczas tej wyprawy odwiedził Cuzco, Cacha, Puno i Arequipę.
W 1905 roku powrócił do Limy, gdzie otrzymał od rządu peruwiańskiego ofertę przejęcia Narodowego Muzeum Archeologicznego Peru. Uhle przyjął ofertę i pozostał w muzeum do 1912 roku.
W latach 1912–1915 pracowała w Muzeum Etnologii i Antropologii w Chile. W 1919 roku Charlotte Uhle zmarła w Argentynie.
Po śmierci żony Max Uhle pracował w Ekwadorze przez kilka lat. W 1933 roku wrócił do Niemiec, gdzie żył z emerytury wypłacanej przez rząd niemiecki oraz z pracy w Instytucie Iberoamerykańskim i na Uniwersytecie Berlińskim.
W 1939 roku powrócił do Peru, gdzie z powodu II wojny światowej musiał pozostać do 1942 roku. Zmarł 11 maja 1944 roku w Loben.
Wkład Maxa Uhle
Max Uhle wniósł istotny wkład w badania nad rdzennymi społecznościami Ameryki Południowej. Jego wkład obejmował archeologię, antropologię i lingwistykę.
Jego praca w Argentynie, Boliwii, Peru, Chile i Ekwadorze miała ogromny wpływ na rozwój i praktykę archeologiczną w Ameryce Południowej.
Pierwsze prace
Pierwszymi znaczącymi dziełami Maxa Uhle'a były te, które przedstawił na Międzynarodowym Kongresie Amerykanistów w 1888 roku.
W tym okresie opublikował książkę i esej. Książka zawierała rozprawy na temat pozostałości archeologicznych z kolekcji Muzeum Berlińskiego, znalezionych w Meksyku, Peru i Kolumbii.
Esej z kolei dotyczył języków czibczańskich i ich klasyfikacji. W tym eseju Uhle zastosował metodę indoeuropejską do badania języków aborygeńskich w Ameryce.
Stanowiło to przełom, jakiego nigdy wcześniej nie dokonano. Badanie to stało się podstawą klasyfikacji rodziny Chibcha, pomimo błędów językowych.
W latach 1889–1890 Uhle publikował „Kultur und Industrie südamenikanischer Völker”. Niniejsza praca ma charakter dwutomowy.
Kolekcje te analizują zbiory archeologiczne i etnograficzne z Ameryki Południowej. Publikacja ta pozostaje ważna do dziś, ponieważ rzuca światło na kulturę rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej.
W 1892 roku Uhle opublikował dzieło „Die Ruinenstätte von Tihuanaco” (Ruiny Tihuanaco). W tym tekście opisał, zinterpretował i przeanalizował dane dostarczone przez Alphonsa Stübela dotyczące wykopalisk w Tihuanaco (Boliwia).
Dzięki tej książce udało się ustalić, że styl Tihuanaco poprzedzał cywilizację Inków. W ten sposób położono podwaliny pod ustalenie chronologii pozostałości archeologicznych w Ameryce Południowej.
Kolekcje przekazane przez Maxa Uhle
Jak wspomniano w jego biografii, Uhle brał udział w wyprawach do Ameryki Południowej od 1892 roku. Podczas każdej z tych wypraw gromadził przedmioty o znaczeniu historycznym i kulturowym.
Przedmioty te zostały przesłane do instytutów, które sponsorowały Uhle. Dzięki wyprawom Uhle'a, zbiory przedmiotów południowoamerykańskich znajdują się w Muzeum Berlińskim, na Uniwersytecie Pensylwanii i Uniwersytecie Kalifornijskim.
Podczas wyprawy do Pachacamac odnalazł około 9.000 artefaktów pochodzących z Nazca , datowanych na 3000 lat. Wśród nich znalazły się tkaniny, naczynia, przedmioty drewniane, wyroby skórzane, kości i pióra.
Praca w lingwistyce
W 1895 roku Uhle studiował język ajmara (używany przez niektóre grupy tubylcze w Boliwii). Zebrał wystarczająco dużo danych na temat gramatyki ajmara, aby napisać książkę.
Opublikował jednak tylko jedną tabelę koniugacji czasowników: „Odmiana ajmarańskiego czasownika muñana, kochanie” (1902).
Badania nad Arica
W latach 1918–1919 opublikował kilka tekstów o Aborygenach z Arica. Pierwszym z nich był „Aboriginal Arica”, opublikowany w „Historical Review of Peru”.
Drugą książką była „Aborygeni z Ariki i Amerykanin”, opublikowana w chilijskim czasopiśmie „Journal of History and Geography”.
Inną istotną pracą w tym obszarze była „Archeologia Arica i Tacna”. Została ona opublikowana w Biuletynie Ekwadorskiego Towarzystwa Amerykańskich Studiów Historycznych.
W 1922 roku napisał „Podstawy etniczne i archeologia Ariki i Tacny”. Praca ta opierała się na jego tekstach z 1918 i 1919 roku, ale z pewnymi modyfikacjami.
Studia nad archeologią, antropologią i kulturą Peru
Poświęcił znaczną część swojej pracy badaniom kultury peruwiańskiej. Wiele jego tekstów koncentruje się wokół tego tematu. W 1900 roku opublikował artykuł zatytułowany „Starożytna cywilizacja peruwiańska”, który jest najczęściej wznawianym dziełem Uhle.
W 1909 roku opublikował „Strefę wpływów kraju Inków”, w której omawiał dziedzictwo Imperium Inków. W tym samym roku opublikował „Typy cywilizacji w Peru”.
„Zasady cywilizacji na Wyżynie Peruwiańskiej” opublikowano w 1920 roku.
Jednak jego najbardziej znaczącym dziełem był „Pachacamac” (nie tylko w kontekście studiów w Peru, ale i całej jego kariery). Raport ten został opublikowany w 1903 roku i zawierał dane zebrane przez Uhle'a podczas jego wypraw od 1896 roku.
W swoim tekście wyjaśnił dane w sposób, który mógł być przydatny nawet dla osób, które nie miały dostępu do zbiorów archeologicznych potwierdzających tę teorię. Publikacja ta stanowiła kamień milowy w historii archeologii andyjskiej.
Referencje
- Max Uhle Pobrano 22 sierpnia 2017 r. z worldheritagesite.org
- Archeologia starożytnego Peru i twórczość Maxa Uhle. Pobrano 22 sierpnia 2017 r. z escolarship.org
- Max Uhle Pobrano 22 sierpnia 2017 r. z wikipedia.org
- Max Uhle Pobrano 22 sierpnia 2017 r. z wikidata.org
- Wszystkiego najlepszego z okazji 150. urodzin, Max Uhle (1856–1944). Pobrano 22 sierpnia 2017 r. z penn.museum
- Max Uhle Pobrano 22 sierpnia 2017 r. ze strony scielo.org
- Max Uhle, 1856–1944. Pobrano 22 sierpnia 2017 r. z digitalassets.lib.berkeley.edu