- Kantabryjskie labarum jest symbolem tożsamości wzorowanym na przedrzymskich dyskoidalnych stelach z motywami tetrasqueli.
- Toczą się historyczne spory na temat jego pochodzenia, wahające się między nowoczesną rekonstrukcją romantyczną a dziedzictwem starego, wojskowego sztandaru „cantabrum”.
- Jego obecną wizualną reprezentację stanowi złoty tetraskelion na fioletowym lub granatowym tle.
Spacerując ulicami Kantabrii w Hiszpanii, zauważysz wzór, który pojawia się wszędzie: od tatuaży i naklejek po flagi na restauracjach i samochodach. Mowa o fladze Kantabrii , godle, który rozbudza ciekawość każdego podróżnika i niesie ze sobą głębokie poczucie dumy u osób urodzonych w tym regionie.
Ale kim właściwie jest ta postać, która wygląda jak złoty wir? Aby zrozumieć tę historię, musimy cofnąć się w odległą przeszłość, do okresu przedrzymskiego, kiedy to mieszkańcy Kantabryi, znani z wojowniczości i odporności , zamieszkiwali wilgotne lasy i zaciekle walczyli w obronie swojego terytorium przed ambicjami Rzymu.
Archeologiczne pochodzenie: kamienne stele
Wizualna podstawa labarum nie wzięła się znikąd; wywodzi się z fascynujących archeologicznych okazów zwanych stelami dyskoidalnymi . Te gigantyczne kamienie, podobnie jak słynne stele Barrosa, to monolityczne dyski związane z kultami słonecznymi i księżycowymi. Niektóre z tych okazów, datowane na IV wiek p.n.e., mają w centrum tetraskelion , który jest zasadniczo krzyżem ze swastyką o zakrzywionych ramionach, powszechnym motywem zdobniczym w kulturach celtyckich i germańskich północnej Europy.
Imponującym przykładem są stele z Lombera , które można zobaczyć w Muzeum Prehistorii i Archeologii Kantabrii. Stele z Barros, znajdujące się w Corrales de Buelnas, to prawdziwe kamienne kolosy. Niestety, niektóre z tych reliktów cierpią z powodu braku odpowiedniej konserwacji , narażeni na infiltracje, które mogą spowodować nieodwracalne uszkodzenia grzybicze, co głęboko niepokoi miejscową ludność.
Debata: Symbol wojskowy czy romantyczna rekonstrukcja?
Tutaj sprawa staje się kontrowersyjna. Niektórzy twierdzą, że labarum jest bezpośrednim odpowiednikiem cantabrum , sztandaru wojskowego, którego Kantabryjczycy używali do organizowania się w bitwach. Rzymianie, znani z niezwykłej praktyczności, prawdopodobnie przyjęli ten system sygnalizacji po podboju regionu w 19 roku p.n.e., tworząc nawet figurę cantabrarii , żołnierzy odpowiedzialnych za noszenie tych sztandarów.
Z drugiej strony, wielu historyków uważa, że obecna flaga jest w rzeczywistości romantyczną i nowoczesną rekonstrukcją . Argumentują, że nie ma dokładnego opisu wyglądu oryginału, a współczesna wersja – ze złotym tetrasquelem na fioletowym lub granatowym tle – służy raczej jako symbol tożsamości regionalnej niż jako udowodniony fakt historyczny. Dyskusja ta wywołuje ożywione spory między tymi, którzy postrzegają ten sztandar jako symbol oporu, a tymi, którzy widzą w nim niedawny wynalazek.
Labarus kontra oficjalna flaga
Ważne jest, aby nie mylić lábaro z oficjalną flagą Kantabrii. Oficjalna enseña, uznana przez statut autonomii, składa się z dwóch poziomych pasów, białego i czerwonego , z herbem regionu pośrodku. Ta wersja ma korzenie w XVIII wieku i została sformalizowana w 1845 roku, wywodząc się z prowincjonalnych flag morskich.
- Baner kantabryjski: Popularny, definiujący tożsamość, folklorystyczny symbol, używany w kontekście sportowym i kulturalnym.
- Oficjalna flaga: Instytucjonalna reprezentacja władz regionalnych, z barwami białymi i czerwonymi.
Chociaż nie jest to oficjalna flaga państwa, parlament Kantabrii uznał lábaro w 2016 roku za symbol tożsamości mieszkańców . Dlatego też często można je zobaczyć w różnych gminach, takich jak Torrelavega, Camargo czy Noja, gdzie mieszkańcy chętnie eksponują swoje dziedzictwo przodków.
Związek z Cesarstwem Rzymskim i chrześcijaństwem
Co ciekawe, termin „labaro” ma również inne znaczenie w świecie rzymskim. W IV wieku n.e. cesarz Konstantyn zastąpił pogańskiego orła chrysmonem ( greckimi literami X i P), tworząc chrześcijańskie, cesarskie labaro. Chociaż etymologia może budzić wątpliwości, kantabryjskie labaro koncentruje się na estetyce tetraskelionu i pamięci ludów północnej części Półwyspu Iberyjskiego, odróżniając się od religijnego standardu Konstantyna.
Niezależnie od tego, czy jest to odrodzenie starożytnych taktyk wojskowych, czy też wyraz artystyczny oparty na tysiącletnich kamieniach, labarum pozostaje centralnym elementem lokalnej kultury. Łączy w sobie archeologię dyskoidalnych stel , pamięć wojen z Rzymem oraz współczesne pragnienie podtrzymania istoty ludu, który nigdy całkowicie się nie poddał.