Taksonomia Marzano to model klasyfikacji celów nauczania, opracowany przez pedagoga Roberta Marzano. Taksonomia ta podzielona jest na trzy obszary: poznawczy, afektywny i psychomotoryczny, i ma na celu pomóc nauczycielom w skuteczniejszym planowaniu i ocenie procesu nauczania i uczenia się. Taksonomia Marzano pomaga nauczycielom identyfikować i rozwijać konkretne umiejętności u uczniów, promując bardziej ukierunkowane i efektywne nauczanie. Jest to ważne narzędzie do poprawy jakości edukacji i zapewnienia wszechstronnego rozwoju uczniów.
Główne cele taksonomii: klasyfikowanie, porządkowanie i identyfikowanie różnorodności biologicznej.
Taksonomia to dziedzina biologii odpowiedzialna za klasyfikowanie, porządkowanie i identyfikowanie różnorodności biologicznej występującej w przyrodzie. Dzięki taksonomii naukowcy mogą grupować istoty żywe według ich cech fizycznych, genetycznych i ewolucyjnych, ułatwiając badanie i zrozumienie życia na naszej planecie.
Jednym z głównych celów taksonomii jest klasyfikować Organizmy klasyfikuje się hierarchicznie, dzieląc je na kategorie takie jak królestwo, typ, gromada, rząd, rodzina, rodzaj i gatunek. Klasyfikacja ta pozwala naukowcom uporządkować ogromną różnorodność biologiczną w logiczny i systematyczny sposób, ułatwiając komunikację i zrozumienie różnych grup istot żywych.
Oprócz klasyfikowania taksonomia pełni również rolę organizować Organizmy według ich pokrewieństwa ewolucyjnego, pomagając w rekonstrukcji drzewa życia i zrozumieniu historii różnorodności biologicznej. Dzięki taksonomii naukowcy mogą identyfikować wzorce pokrewieństwa między różnymi grupami organizmów i śledzić ewolucję gatunków w czasie.
Innym ważnym celem taksonomii jest zidentyfikować istot żywych, przypisując każdemu organizmowi unikalną i powszechnie uznawaną nazwę naukową. Ta dwumianowa nomenklatura, stworzona przez Karola Linneusza, pozwala naukowcom precyzyjnie i jednoznacznie nazywać organizmy, ułatwiając komunikację i wymianę informacji między badaczami na całym świecie.
Klasyfikując, organizując i identyfikując istoty żywe, taksonomia pomaga nam odkryć tajemnice życia i zachować bogactwo bioróżnorodności na naszej planecie.
Główne cele taksonomii Blooma: poznanie celów klasyfikacji edukacyjnej.
Taksonomia Blooma to system edukacyjny, którego głównym celem jest klasyfikacja i organizacja celów nauczania. Opracowana przez Benjamina Blooma i jego współpracowników w latach 1950. XX wieku, taksonomia ta jest szeroko stosowana na całym świecie, aby pomóc nauczycielom w opracowywaniu programów nauczania, planów lekcji i ocen.
Cele taksonomii Blooma obejmują zapewnienie nauczycielom jasnego przewodnika dotyczącego różnych poziomów nauczania, pomoc uczniom w zrozumieniu oczekiwań na każdym etapie procesu edukacyjnego oraz ułatwienie oceny postępów uczniów. Ponadto, ta klasyfikacja edukacyjna ma na celu promowanie tworzenia zajęć dydaktycznych, które stymulują krytyczne myślenie, kreatywność i rozwiązywanie problemów.
Należy podkreślić, że taksonomia Blooma nie ogranicza się do zapamiętywania informacji, ale obejmuje również bardziej złożone umiejętności poznawcze, takie jak analiza, synteza i ocena. W ten sposób przyczynia się do bardziej wszechstronnego i wartościowego kształcenia, przygotowując uczniów do stawiania czoła wyzwaniom współczesnego świata.
Taksonomia Marzano: czym jest i do czego służy
A Taksonomia Marzano to system klasyfikacji opracowany przez Marzano i Kendalla, oparty na taksonomii Blooma, jednej z najbardziej znanych w tej dziedzinie. Ta klasyfikacja celów została stworzona przede wszystkim w celu uwzględnienia nowej wiedzy o tym, jak ludzie przetwarzają informacje.
Odkrycia te zostały dokonane na przestrzeni dekad po opublikowaniu oryginalnej taksonomii Blooma. Autorzy taksonomii Kendalla uważali, że chociaż Bloom chciał stworzyć praktyczną teorię, która pomogłaby w wyznaczaniu celów edukacyjnych, nie udało mu się to.
Zamiast tego stworzyli system teoretyczny, który miał niewielki wpływ na program nauczania. Dlatego też autorzy ci starali się stworzyć bardziej praktyczną taksonomię, która pomogłaby udoskonalić system edukacji. Tworząc bardziej praktyczny system klasyfikacji, nauczyciele mogliby lepiej dostosować swoje nauczanie do uczniów.
Na czym polega taksonomia Marzano?
Taksonomia Marzano opiera się głównie na dwóch wzajemnie powiązanych wymiarach: domenach wiedzy i poziomach przetwarzania.
– Dziedziny wiedzy
Istnieją trzy dziedziny wiedzy: informacja, procedury mentalne i procedury psychomotoryczne. To jest rodzaj uczenia się, jaki może realizować uczeń.
Taksonomia Marzano zakłada, że wiedza, którą możemy zdobyć, dzieli się na trzy główne typy:
w trakcie formacji
Polega ona na zdobywaniu czystych danych, takich jak daty, wydarzenia historyczne czy teorie. To właśnie rozumiemy jako „wiedzę”. To nauka czysto umysłowa.
Procedury psychiczne
Są to sposoby myślenia, które wymagają wykonania określonych kroków, aby osiągnąć cel. Na przykład, stosowanie wzorów matematycznych lub logicznego systemu myślowego byłoby rodzajem procedur umysłowych, podobnie jak nauka czytania lub mówienia w nowym języku.
Procedury psychomotoryczne
Odnosi się to do wszelkiej wiedzy związanej z wykorzystaniem ciała i sprawności fizycznej. W tej klasyfikacji możemy znaleźć wszystkie umiejętności sportowe, a także inne, takie jak pisanie czy gra na instrumencie.
– Poziomy przetwarzania
Choć zazwyczaj dzieli się je na trzy (poznawcze, metapoznawcze i wewnętrzne lub samochód ), w praktyce dzieli się je zazwyczaj na sześć podpoziomów. Jest to poziom zaawansowania, na którym student może zdobywać nową wiedzę.
Klasyfikacja poziomów przetwarzania jest następująca:
Poziom poznawczy
Informacja jest nadal świadoma. Możemy tu wyróżnić cztery podpoziomy: wyszukiwanie, rozumienie, analiza i wykorzystanie wiedzy.
Poziom metapoznawczy
Nowa wiedza jest wykorzystywana do regulacji procesów umysłowych. Dzięki uczeniu się metapoznawczemu możesz wyznaczać cele i samoregulować się, aby je osiągnąć.
Nivel wewnętrzny lub własny
Dzieje się tak, gdy nowa wiedza wpływa na system wierzeń osoby, która ją nabywa.
Obie klasyfikacje oddziałują na siebie wzajemnie, więc w każdym z trzech typów uczenia się możemy znaleźć opis sześciu poziomów przetwarzania.
Po co to jest?
Stopniowy wzrost wiedzy
Taksonomia stworzona przez Marzano i Kendalla jest bardziej zorientowana na praktykę, koncentrując się na projektowaniu konkretnych zadań, aby stopniowo zwiększać poziom wiedzy uczniów. Ta poprawa w projektowaniu jest osiągana przede wszystkim dzięki uwzględnieniu procesów, które nie były obecne w taksonomii Blooma.
Marzano i Kendall uwzględnili w swojej taksonomii między innymi emocje, przekonania, samoświadomość i wyznaczanie celów. Wszystkie te procesy są częścią tego, co w świecie nauki nazywamy metapoznaniem.
Bardziej skupiony na dorosłych
Ponieważ metapoznanie rozwija się z czasem, taksonomia Marzano i Kendalla jest bardziej ukierunkowana na pracę z dorosłymi i nabywanie umiejętności zawodowych. Można ją jednak również stosować w pracy z dziećmi.
Najważniejszą częścią pracy tych autorów jest jej podbudowa teoretyczna, czyli uwzględnienie całej wiedzy naukowej, jaka powstała w ostatnich dziesięcioleciach na temat tego, jak działa uczenie się człowieka.
Korzyść
Dzięki dodaniu tej wiedzy taksonomia Marzano ma pewne zalety w porównaniu z taksonomią Blooma:
– Większa liczba propozycji pracy z celami edukacyjnymi, w zależności od czystych informacji, procedur umysłowych lub psychomotorycznych.
– Lepsze zrozumienie podstawowych procesów uczenia się, takich jak emocje, pamięć, motywacja i metapoznanie.
– Większa precyzja w tworzeniu celów nauczania, dzięki bardziej szczegółowej mapie rodzajów wiedzy, jaką można nabyć, i sposobów jej zdobywania.
– Dzięki większej precyzji przy wyznaczaniu celów można też łatwiej ocenić, czy zostały one osiągnięte.
Różnice w stosunku do taksonomii Blooma
Być może najbardziej uderzającą różnicą między taksonomią Blooma i Marzano jest rodzaj uczenia się, jaki obaj autorzy uważają za możliwy.
– Z jednej strony Bloom stwierdził, że wiedza może być trojakiego rodzaju: poznawcza (to, co w taksonomii Marzano nazywamy informacją), psychomotoryczna (odpowiednik procedur psychomotorycznych) i afektywna (związana z emocjami i sposobami odczuwania).
– Marzano i Kendall uważają natomiast, że emocje nie są odrębnym systemem wiedzy, ale czymś, co pośredniczy w zdobywaniu wszystkich innych rodzajów wiedzy.
Podstawy teoretyczne
Oprócz tej fundamentalnej różnicy w klasyfikacji wiedzy, taksonomia Marzano opiera się w znacznie większym stopniu na badaniach niż taksonomia Blooma.
Z uwagi na krytykę, jaką wielu teoretyków wyraziło wobec poprzedniego systemu klasyfikacji, Marzano i Kendall zaproponowali udoskonalenie istniejącej taksonomii, wykorzystując w tym celu nową wiedzę uzyskaną w wyniku badań kognitywnych.
W rezultacie teoretyczne podstawy taksonomii Marzano są znacznie solidniejsze niż w przypadku jego poprzednika.
O Marzano i Kendall
Robert J. Marzano
Amerykański badacz edukacji. Opublikował ponad 200 artykułów na temat edukacji, procesów poznawczych, przywództwa edukacyjnego oraz praktycznego tworzenia programów dla nauczycieli i trenerów. Jest również autorem lub współautorem ponad 50 książek.
Prowadził badania i prace teoretyczne dotyczące zagadnień oceny opartej na standardach, poznania, skutecznych strategii nauczania i przywództwa szkolnego, w tym opracowywał programy i praktyczne narzędzia dla nauczycieli i administratorów w szkołach podstawowych i średnich.
John S. Kendall
Absolwent psychologii, przez ponad 30 lat był profesorem w Gustavus Adolphus College.
Referencje
- „Taksonomia Roberta Marzano: Zalecane czasowniki dla wskaźników i poziomów poznawczych” w: Orientación Andújar. Pobrano: 6 marca 2018 r. z Orientación Andújar: orientacionandujar.es.
- Gallardo Córdoba, 2009. „Nowa taksonomia Marzano i Kendalla: alternatywa dla wzbogacania pracy edukacyjnej poprzez jej planowanie”. Nowy podręcznik taksonomii Marzano i Kendalla. Źródło: cca.org.mx
- „Taksonomia Marzano” w: Alex Duve. Pobrano: 6 marca 2018 r. od Alexa Duve: alexduve.com.
- „Rozumienie taksonomii” w: Marzano Taxonomy. Pobrano: 6 marca 2018 r. z Marzano Taxonomy: taxonomiamarzano.weebly.com.
- „Porównanie taksonomii: Bloom, Marzano i Webb” w: Terapia edukacyjna. Pobrano: 6 marca 2018 r. z: Terapia edukacyjna: rapiaeducativa.wordpress.com.