Postrzegana przestarzałość to zjawisko, które występuje, gdy produkt jest uważany za przestarzały lub nieaktualny, nawet jeśli nadal działa prawidłowo. Koncepcja ta odnosi się do postrzegania przez konsumentów, że niektóre produkty nie są już odpowiednie lub nowoczesne, co prowadzi do ciągłego poszukiwania nowych wersji lub nowszych modeli. W tym kontekście czynniki takie jak reklama, marketing i szybki rozwój technologiczny odgrywają kluczową rolę w przyspieszeniu postrzeganej przestarzałości. W niniejszym artykule omówiono główne czynniki, konsekwencje i przykłady tego zjawiska we współczesnym społeczeństwie.
Przykłady tego, jak postrzegana przestarzałość wpływa na dzisiejsze produkty i konsumentów.
Postrzegana przestarzałość to zjawisko, które bezpośrednio wpływa na sposób konsumpcji produktów i ich postrzeganie przez konsumentów. Ten rodzaj przestarzałości występuje, gdy produkt jest uważany za przestarzały lub niemodny, nawet jeśli nadal działa doskonale. To powoduje, że konsumenci odczuwają potrzebę wymiany produktu na nowszy, podążając za trendami rynkowymi.
Dobitnym przykładem wpływu postrzeganej przestarzałości na produkty jest ciągłe wprowadzanie na rynek nowych modeli smartfonów. Nawet jeśli starszy model jest nadal funkcjonalny i spełnia potrzeby konsumentów, ciągła innowacyjność i agresywna reklama nowych modeli sprawiają, że wiele osób czuje potrzebę wymiany starego urządzenia na nowsze, aby być na bieżąco.
Ciągłe poszukiwanie nowych produktów i presja, by nadążać za trendami rynkowymi, bezpośrednio wpływają również na konsumentów. Często czują presję, by kupować najnowsze produkty, nawet jeśli nie ma realnej potrzeby ich wymiany. Może to prowadzić do niepotrzebnych wydatków i kultury jednorazowości, w której produkty w pełni funkcjonalne są wyrzucane tylko dlatego, że nie są już uważane za „modne”.
W związku z tym postrzegana przestarzałość nie tylko wpływa na sposób produkcji i sprzedaży produktów, ale także bezpośrednio wpływa na zachowania konsumentów, prowadząc do ciągłego cyklu konsumpcji i utylizacji. Ważne jest, aby konsumenci byli świadomi tego zjawiska i podejmowali świadome decyzje, biorąc pod uwagę rzeczywistą potrzebę wymiany produktu, zanim ulegną presji trendów i postrzeganej przestarzałości.
Zrozumieć koncepcję postrzeganej przestarzałości i jej wpływ na dzisiejsze społeczeństwo.
Percepcja przestarzałości odnosi się do praktyki czynienia produktu przestarzałym nie ze względów technicznych lub funkcjonalnych, ale poprzez strategie marketingowe, które utwierdzają konsumentów w przekonaniu, że ich produkty są przestarzałe i należy je zastąpić nowszymi wersjami. Strategia ta ma znaczący wpływ na dzisiejsze społeczeństwo, prowadząc do nieokiełznanej konsumpcji, przedwczesnej utylizacji produktów i marnotrawstwa zasobów.
Jednym z głównych czynników wpływających na postrzeganie produktów jako przestarzałych są ciągłe innowacje technologiczne, co oznacza, że nowe produkty pojawiają się na rynku w coraz szybszym tempie. Firmy stosują agresywne taktyki marketingowe, aby przekonać konsumentów, że muszą kupić najnowszą wersję produktu, nawet jeśli poprzednia jest nadal w idealnym stanie.
Konsekwencje postrzeganej przestarzałości są różnorodne. Oprócz wpływu na środowisko spowodowanego przedwczesną utylizacją produktów, istnieje również wpływ społeczny, ponieważ ciągłe poszukiwanie najnowszych produktów może prowadzić do zadłużania się, aby nadążać za duchem czasu. Ponadto postrzegana przestarzałość przyczynia się do wytwarzania odpadów i wyczerpywania się zasobów naturalnych.
Wyraźnym przykładem postrzegania przestarzałości jest branża smartfonów, która co roku wprowadza na rynek nowe modele z drobnymi ulepszeniami w stosunku do poprzednich. Konsumenci są przekonywani, że muszą często wymieniać swoje urządzenia, nawet jeśli ich stare smartfony nadal działają bez zarzutu.
Krótko mówiąc, postrzegana przestarzałość to zjawisko, które ma znaczący wpływ na dzisiejsze społeczeństwo, wpływając nie tylko na niekontrolowaną konsumpcję, ale także na marnotrawstwo zasobów i negatywny wpływ na środowisko. Ważne jest, aby konsumenci byli świadomi tych strategii marketingowych i poszukiwali bardziej świadomych sposobów konsumpcji, ceniąc trwałość i jakość produktów bardziej niż ich ciągłą modernizację.
Trzy rodzaje przestarzałości: dowiedz się, czym są i jaki mają wpływ na konsumentów.
Przestarzałość to zjawisko, które bezpośrednio dotyka konsumentów, ponieważ jest związane z okresem użytkowania produktu i koniecznością jego wymiany. Istnieją trzy główne rodzaje przestarzałości: postrzegana przestarzałość, planowana przestarzałość oraz techniczna przestarzałość.
Postrzeganie przestarzałości ma miejsce, gdy produkt jest nadal funkcjonalny, ale konsument uważa go za przestarzały lub niemodny. Może to sprawić, że konsument zapragnie nowego produktu, nawet jeśli stary jest nadal w idealnym stanie. Na ten rodzaj przestarzałości wpływają takie czynniki, jak trendy rynkowe, reklama i status społeczny.
Z drugiej strony, planowana postarzalność ma miejsce, gdy produkt jest projektowany z myślą o ograniczonej żywotności, co wymusza krótkoterminową wymianę. Firmy stosują to w celu zwiększenia sprzedaży i konsumpcji, tworząc stały cykl zakupowy dla konsumentów.
Wreszcie, przestarzałość techniczna ma miejsce, gdy produkt staje się przestarzały z powodu postępu technologicznego. W takim przypadku produkt może nie być już objęty wsparciem w zakresie aktualizacji i napraw niezbędnych do jego prawidłowego działania. Może to powodować presję ze strony konsumentów, aby zakupili nowy, bardziej aktualny produkt.
Krótko mówiąc, te trzy rodzaje przestarzałości wpływają na konsumentów na różne sposoby, wpływając na ich decyzje zakupowe i generując ciągły cykl konsumpcji. Ważne jest, aby konsumenci byli świadomi tych zjawisk, aby dokonywać świadomych wyborów i unikać marnowania zasobów.
Skutki planowanego starzenia się produktów: poznaj konsekwencje tego zjawiska we współczesnym społeczeństwie.
Żyjemy obecnie w społeczeństwie, w którym celowe postarzanie produktów jest coraz bardziej powszechne. Produkty są często produkowane z myślą o krótkim okresie użytkowania, co skłania konsumentów do ciągłej wymiany ich na nowe modele. Zjawisko to ma szereg negatywnych skutków dla różnych aspektów naszego codziennego życia.
Jednym z głównych skutków planowanego postarzania jest wpływ na środowisko . Wraz z ciągłą produkcją i utylizacją produktów, wzrasta ilość generowanych odpadów, co przyczynia się do zanieczyszczenia środowiska. Ponadto, eksploatacja zasobów naturalnych w celu produkcji nowych produktów również powoduje szkody w ekosystemie.
Kolejnym istotnym wpływem jest czynnik ekonomiczny . Konsumenci są zachęcani do częstszego kupowania nowych produktów, co generuje ciągły cykl konsumpcji. Może to prowadzić do wydawania więcej niż to konieczne i zadłużania się, aby nadążać za najnowszymi trendami rynkowymi.
Co więcej, planowana przestarzałość ma również wpływ społeczny . Ludziom często wmawia się, że muszą stale nabywać nowe produkty, aby być na bieżąco i integrować się ze społeczeństwem. Może to wywoływać poczucie niezadowolenia i nieadekwatności u tych, którzy nie nadążają za tempem konsumpcji.
Biorąc pod uwagę te skutki, ważne jest, aby na nowo przemyśleć nasze wzorce konsumpcji i promować produkcję trwalszych i bardziej zrównoważonych produktów. Zwiększanie świadomości wpływu planowanej przestarzałości na współczesne społeczeństwo jest kluczowe dla promowania znaczących zmian w kierunku bardziej zrównoważonej i zrównoważonej przyszłości.
Percepcja przestarzałości: czynniki, konsekwencje i przykłady
Percepcja przestarzałości to strategia marketingowa mająca na celu zwiększenie sprzedaży, która sprawia, że konsumenci uważają produkt, który nadal jest funkcjonalny, za przestarzały, ponieważ nie jest zgodny z panującym w danym momencie stylem lub trendem.
Ten rodzaj przestarzałości sprzyja konsumpcji dóbr i usług, generując dodatkowe zyski dla sektora korporacyjnego, kosztem znaczącego wpływu społecznego i środowiskowego. Uwydatnia on rosnący popyt na surowce i paliwa kopalne, co skutkuje produkcją dużych ilości odpadów stałych i emisją gazów cieplarnianych.
Aby skłonić konsumenta do wyrzucenia wciąż funkcjonalnego dobra, firmy wykorzystują reklamy, kino, telewizję i inne narzędzia stanowiące formę manipulacji społecznej.
Jeden z najwcześniejszych przykładów postrzegania przestarzałości można znaleźć w przemyśle motoryzacyjnym. W 1923 roku General Motors rozpoczął produkcję corocznych modeli samochodów z drobnymi zmianami konstrukcyjnymi. Następnie, za pośrednictwem kampanii reklamowych, zachęcano konsumentów do modernizacji, mimo że poprzedni model nadal był w pełni funkcjonalny.
Innym emblematycznym przykładem jest przemysł modowy, który opiera swoją działalność na praktyce postrzegania ubrań jako przestarzałych. Ludzie zmieniają ubrania co sezon nie z funkcjonalnej konieczności, ale dlatego, że podążają za trendami w modzie.
Definicja
Postrzegana przestarzałość (psychologiczna lub pożądana) ma miejsce, gdy konsument postrzega produkt jako używany, nawet jeśli nadal jest funkcjonalny. Przedmiot nie jest już pożądany, ponieważ trendy w modzie wskazują, że jest przestarzały lub nieaktualny.
W tym przypadku dobro traci symboliczną wartość związaną ze społeczną i osobistą identyfikacją konsumenta. Chodzi zatem nie o zaspokojenie potrzeby użytkowej, lecz psychologicznej.
W ten sposób dąży się do sztucznego wzbudzenia w umyśle konsumenta potrzeby wymiany produktu na nowszą wersję. Narzędzia reklamowe służą do przekonania, że nowy model zawiera innowacje, które czynią go bardziej eleganckim.
Jednym z autorów, którzy najbardziej spopularyzowali ten termin, był amerykański projektant przemysłowy Clifford Brooks Stevens. Autor argumentował, że wraz z postrzeganiem przestarzałości, w konsumentach zaszczepia się pragnienie posiadania czegoś nieco nowszego, zanim stanie się to faktycznie potrzebne.
Z perspektywy postrzeganej przestarzałości, przedmiot staje się przestarzały, gdy pojawia się inny, który pozwala mu stać się bardziej modnym i zyskać większą akceptację społeczną. Dlatego też konsumpcja dóbr jest promowana ponad podstawowe potrzeby konsumenta.
Czynniki zaangażowane
Społeczeństwo konsumpcyjne
Jednym z najbardziej rozwiniętych stanów kapitalistycznego modelu gospodarczego jest tzw. „społeczeństwo konsumpcyjne”, charakteryzujące się masową konsumpcją dóbr i usług.
W obecnym systemie gospodarczym konieczne jest znalezienie mechanizmów, które zwiększą tempo nabywania dóbr. Jedną z takich strategii jest stworzenie u konsumentów wrażenia, że to, co posiadają, jest przestarzałe.
W społeczeństwie konsumpcyjnym realne potrzeby zostały zastąpione pragnieniami. W tym schemacie postrzegana przestarzałość staje się narzędziem wykorzystywanym przez przedsiębiorców do generowania u konsumentów chęci zastąpienia dobra, które już ich nie zaspokaja.
W tym sensie wprowadzane są pozornie innowacyjne zmiany w projekcie, odnoszące się do funkcjonalności produktu. Jednak zmiany te nie przynoszą realnych ulepszeń, a raczej poczucie potrzeby korzystania z najnowszych technologii lub podążania za trendami mody.
Reklama
Aby promować konsumpcję, producenci wykorzystują marketing i reklamę jako narzędzia wpływające na psychologię konsumenta. Mechanizmy te zachęcają konsumentów do zakupu konkretnego produktu, który zaspokaja ich pragnienia.
Manipulacja psychologiczna jest stosowana w celu wywołania wrażenia przestarzałości poprzez reklamowanie nowego produktu, a nie jego cech. W związku z tym kampanie reklamowe są ukierunkowane na zaspokojenie potrzeby nowości.
Osiąga się to poprzez przekonanie konsumentów, że nowe wersje produktu oferują realne korzyści w porównaniu z poprzednimi. Co więcej, narzędzia reklamowe mają na celu oddziaływanie na różne warstwy społeczne.
W tym sensie firmy mają określoną warstwę społeczną, dla której produkują swoje produkty i która ogranicza okres ich przestarzałości. Zazwyczaj produkty są projektowane z myślą o populacji o większej sile nabywczej, którą uznają za funkcjonalną przez bardzo krótki okres.
Następnie tworzone są kampanie reklamowe skierowane do konsumentów o niższej sile nabywczej, aż do momentu, gdy produkty stracą na wartości, ponieważ przestaną być modne.
Psicologia humana
Postrzeganie przestarzałości zostało zaprojektowane w oparciu o ludzką mentalność. Ludzie są istotami społecznymi i potrzebują uznania ze strony rówieśników, dlatego przyjmujemy zachowania akceptowane przez innych.
W społeczeństwie konsumpcyjnym, aby być akceptowanym w danej sferze społecznej, musimy kupować produkty uważane za nowoczesne. W tym kontekście postrzegamy jako przestarzałe wszystkie dobra, które nie są społecznie aktualne ani nowoczesne.
Co więcej, czynniki psychologiczne, które determinują zachowania konsumenckie, są złożone i mogą być pod wpływem impulsów neurologicznych. Na przykład, wykazano, że przed doświadczeniem czegoś nowego, produkujemy hormon dopaminę, który wywołuje stan podniecenia i przyjemności.
Konsekwencje
Jednym z głównych problemów związanych z niekontrolowanym wzrostem konsumpcji jest zwiększone zużycie surowców. Telefony komórkowe są jednym z najbardziej emblematycznych przykładów, z ponad 1.500 miliarda sprzedanych egzemplarzy rocznie.
Do produkcji telefonu komórkowego potrzebne są ogromne ilości kobaltu, litu, cyny, srebra, kadmu, ołowiu i koltanu, między innymi. Szacuje się, że do 2030 roku wszystkie zasoby większości tych minerałów na planecie zostaną wyczerpane.
Podobnie, konsumpcja dóbr, które postrzegane są jako przestarzałe, generuje dużą ilość odpadów. W przypadku odpadów elektronicznych szacuje się, że rocznie powstaje 50 milionów ton.
Większość odpadów elektronicznych trafia na wysypiska śmieci w Afryce i Azji, gdzie nie są odpowiednio przetwarzane. Prowadzi to do gromadzenia się wysoce toksycznych odpadów, które mogą być szkodliwe dla zdrowia, takich jak ołów, rtęć i kadm.
Przemysł tekstylny, powiązany z sektorem mody, jest również jednym z najbardziej zanieczyszczających środowisko. Obecnie rocznie sprzedaje się ponad 80.000 miliardów sztuk odzieży, co wiąże się z praktyką postrzegania jej jako przestarzałej.
Szacuje się, że przemysł tekstylny odpowiada za 20% toksyn uwalnianych do wód powierzchniowych na świecie. Dzieje się tak, ponieważ nie stosuje się odpowiednich metod oczyszczania ścieków w celu usunięcia zanieczyszczeń.
Z drugiej strony, giełdy odzieżowe generują rocznie około 16 milionów ton odpadów tekstylnych. Ponad 70% tych wyrzuconych ubrań trafia na wysypiska śmieci.
Jak uniknąć wrażenia przestarzałości?
Aby uniknąć wrażenia przestarzałości lub ograniczyć jego występowanie, można podjąć pewne działania na poziomie indywidualnym lub instytucjonalnym.
Regulować reklamę
Jednym z czynników, które mają największy wpływ na postrzeganie przestarzałości, jest reklama. Jednym ze sposobów jej regulacji jest wprowadzenie regulacji prawnych, które ograniczą niektóre strategie manipulujące psychologią konsumenta.
W związku z tym w kilku krajach opracowano przepisy regulujące reklamę z korzyścią dla użytkowników. Przepisy te ograniczają stosowanie niektórych form reklamy, takich jak reklama wprowadzająca w błąd i reklama podprogowa.
Reklama wprowadzająca w błąd wprowadza konsumentów w błąd co do prawdziwych cech produktu. Reklama podprogowa natomiast generuje bodźce, które są nieświadomie postrzegane jako skłaniające do zakupu produktu.
Wśród interesujących inicjatyw, w Hiszpanii powstała niezależna organizacja Autocontrol, zrzeszająca agencje reklamowe, reklamodawców i media. Jej celem jest praca nad odpowiedzialną, legalną i przyjazną konsumentom reklamą.
Zmiana wzorców konsumpcji
Kluczem do tego, by nie paść ofiarą praktyk mających na celu promowanie poczucia przestarzałości, jest zmiana wzorców konsumpcji we współczesnym społeczeństwie.
Musimy nauczyć się konsumować tyle, ile potrzeba, aby zaspokoić nasze rzeczywiste potrzeby, i wybierać produkty, które powstają w wyniku ekologicznych procesów w całym ich łańcuchu wartości.
Przykłady
Sektor motoryzacyjny (sprawa General Motors)
Jeden z pierwszych udokumentowanych przypadków postrzegania przestarzałości miał miejsce w branży motoryzacyjnej. W latach dwudziestych XX wieku General Motors pozostawał w tyle za swoim konkurentem, Ford Motors Company.
Aby uzyskać przewagę konkurencyjną, dyrektor firmy, Alfred Pritchet Sloan, dostrzegł potrzebę zmiany polityki wobec klientów. Wraz z Charlesem Ketteringiem (dyrektorem działu badań) zaproponowali system sprzedaży oparty na drobnych zmianach w wyglądzie samochodów.
W związku z tym General Motors wprowadził politykę produkcji jednego rocznika modelowego i zachęcania do uzupełniania zapasów, zanim zajdzie taka potrzeba. W tym celu opracowano kampanie reklamowe w radiu, kinie i prasie, aby promować nowe modele.
Kampanie reklamowe opierały się na strategii planowanego postarzania. Nowe modele promowano jako nowocześniejsze i o lepszych parametrach niż starsze, mimo że pełniły tę samą funkcję.
W ten sposób General Motors zdołał wyprzedzić konkurencję w niecałe 15 lat, dzięki sukcesowi w stymulowaniu sprzedaży. Strategia ta przyniosła tak pozytywne rezultaty ekonomiczne, że została przyjęta przez inne firmy motoryzacyjne i jest stosowana do dziś.
Indústria da moda
Branża modowa działa w oparciu o postrzeganą przestarzałość. To zachęca konsumentów do wymiany garderoby, zanim stanie się to konieczne.
Aby lepiej zrozumieć, jak w tym sektorze funkcjonuje zjawisko postrzeganej przestarzałości, przyjrzyjmy się następującemu przykładowi:
Osoba ma ubrania i dodatki w doskonałym stanie i w pełni funkcjonalne. Jednak jej otoczenie (przyjaciele, współpracownicy, rodzina) wywiera cichą lub jawną presję, aby zmieniać jej garderobę, ponieważ nie podąża za trendami w modzie.
Co więcej, presję tę wzmacniają reklamy i media poprzez kampanie reklamowe. Przekazy te są promowane przez osoby kreujące trendy w modzie, takie jak aktorzy, piosenkarze, projektanci czy blogerzy.
W związku z tą presją środowiskową, powstaje stan psychiczny, naznaczony pragnieniem pozostania w pożądanej grupie społecznej. Do tego stopnia ubrania zaczynają być postrzegane jako przestarzałe, nawet jeśli spełniają rzeczywistą funkcję, dla której zostały wyprodukowane.
Dlatego ludzie pozbywają się ubrań i dodatków, które wciąż są w idealnym stanie, i kupują inne, uważane za modne. Ten cykl powtarza się kilka razy w roku, ponieważ projektanci wyznaczający trendy tworzą nowe kolekcje na każdy sezon.
Jak widać, przemysł modowy z powodzeniem wykorzystuje postrzeganą przestarzałość, aby promować masową konsumpcję swoich produktów. To uczyniło go jedną z najbardziej dochodowych branż na świecie.
Referencje
- Espeleta-Ríos AM (2016) Planowana przestarzałość w dynamice dóbr i rynku konsumenckim. Studia magisterskie na kierunku Konsumenctwo i Handel, Wydział Handlu i Turystyki, Uniwersytet Complutense w Madrycie. Madryt, Hiszpania. 113 s.
- Rodríguez-García GC (2014) Planowana i postrzegana przestarzałość w dziedzinie ICT. Projekt końcowy. Kampus Reklamy im. Marii Zambrano. Uniwersytet w Valladolid, Segowia, Hiszpania. 41 s.
- Rodríguez M (2017) Przestarzałość produktów i odpowiedzialna konsumpcja. Strategie publiczne i społeczne na rzecz zrównoważonego rozwoju. Dystrybucja i konsumpcja, tom 1: 95-101.
- Segurajáuregui-Álvarez L (2018) Wiele oblicz przestarzałości. Administracja i technologia w projektowaniu. Katedra Procesów i Technik Realizacji. Obszar badań, administracji i technologii projektowania. Autonomiczny Uniwersytet Metropolitalny. Azcapotzalco, Meksyk 101 s.
- Vázquez-Rodríguez GA (2015). Planowana przestarzałość: historia złego pomysłu. Herreriana 11: 3-8.
- Yang Z (2016) Planowane przestarzałe. Praca licencjacka z ekonomii. Wydział Ekonomii i Biznesu. Uniwersytet Kraju Basków. Bilbao, Hiszpania 33 s.